Ο Βοηθός της Αντίστασης έκλεισε το κύκλο του.
Παρασκευή, 29 Ιανουαρίου 2010 2:04 μμ |
ΑΛΛΑΞΑΜΕ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ.
ΜΕ ΝΕΟ ΟΝΟΜΑ (Αρχείο του Αντίσταση στις γειτονιές)
ΚΑΙ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΛΕΟΝ ΕΔΩ:
http://antigeitonies1.blogspot.com/
ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ ΩΣ ΒΟΗΘΟΣ ΤΟΥ
ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΝΟ ΤΖΑΒΕΛΑ
Πέμπτη, 29 Ιανουαρίου 2009 3:51 μμ |
Πάνο να μας θυμάσαι ...
Εμείς και να θέλουμε δεν μπορούμε να σε ξεχάσουμε.
Ευχαριστούμε για όλα ρε μάγκα..
ΓΙΑ ΟΛΑ..
Είναι πολύ κρίμα αν τελειώνει εδώ.
Δεν σε χωράει ο χρόνος ρε συ..
Σού δίνουμε λοιπόν και τον δικό μας χρόνο.
Ευχαριστούμε που χαρίστηκες σε μάς.
Θα τιμήσουμε την προσφορά σου στην δικιά μας τροχιά της ζωής.
Θα σε τιμώ μέχρι το δικό μου τέλος.
Σε ευχαριστώ για όλα.
ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ
Ο Πάνος Τζαβέλας γεννήθηκε το 1925 στην Κοζάνη. Μαθητή του γυμνασίου τον βρίσκει ο παγκόσμιος πόλεμος και εντάσσεται στην ΕΠΟΝ. Τον επόμενο χρόνο βγαίνει στο βουνό με τον ΕΛΑΣ. Ξαναβγαίνει στο βουνό με το Δημοκρατικό στρατό, όπου τραυματίζεται, συλλαμβάνεται και ακρωτηριάζεται στο δεξί του πόδι.
Από εκεί αρχίζει ο δρόμος για τις φυλακές. Δικασμένος τρεις φορές σε θάνατο, αρρωσταίνει βαριά το 1959 από τη νόσο του Burgen και πηγαίνει στη Σοβιετική ¨Ένωση για θεραπεία. Έμεινε μέχρι το 1965. Αφού θεραπεύτηκε, του δόθηκε η ευκαιρία να σπουδάσει μουσική. Εκεί γνωρίζει και το μεγάλο Δημήτρη Σοστακόβιτς.
Γυρνά στην Ελλάδα το 1965, αλλά το 1968 φυλακίζεται πάλι, από το καθεστώς των συνταγματαρχών αυτή τη φορά, για παράνομη δράση ενάντια στη χούντα.
Αποφυλακίζεται το 1971 με «ανήκεστο βλάβη» και ξεκινά ως μουσικός να παίζει στις μπουάτ της Πλάκας.
Εκεί τον βρίσκει η μεταπολίτευση, όπου πλέον ελεύθερα τραγουδά τα τραγούδια της εθνικής αντίστασης.
Χιλιάδες νέοι αλλά και μεγαλύτεροι άνθρωποι κατακλύζουν το μαγαζί της οδού Κυδαθηναίων όπου τραγουδά, επτά μέρες τη βδομάδα. Πολλές φορές κάνει τρεις παραστάσεις τη νύχτα ώστε να χωρέσουν όλοι όσοι ήθελαν να παρακολουθήσουν το πρόγραμμα.
Ήταν ο άνθρωπος που γνώρισε στους νεότερους το μουσικό, αλλά και ιστορικό έπος της εθνικής αντίστασης.
Ο Τζαβέλας ήταν αντάρτης, έχασε το πόδι του στο βουνό και κυκλοφορούσε με ένα ξύλινο υποκαταστατο. Το '73 ήταν κοντά στα 50 και μπορεί και παραπάνω.
Τα τραγούδια που έγραψε, ελάχιστα και ως επί το πλείστον αντάρτικα και τραγούδια κατά της βολεμένης μικροαστικής τάξης, είναι από τα επαναστατικότερα όλων των εποχών στην Ελλάδα. Δεν έβγαλε πολλά λεφτά με αυτά και ούτε διεκδίκησε όλα αυτά τα χρόνια να επιβληθεί στο μουσικό σταρ-σύστεμ όπως έκαναν άλλοι που τραγουδούσαν μαζί του (Αλεξίου, Παπακωνσταντίνου...).Επίσης δεν διεκδίκησε καμία δόξα και τιμή επειδή ήταν αντάρτης , όπως επίσης έκαναν άλλοι. Έχει χρόνια να εμφανιστεί στα ΜΜΕ και τα λίγα που ξέρουμε για αυτόν είναι όσα μάθαμε από εκείνους που ήταν φοιτητές στα γεγονότα του Πολυτεχνείου και μετά (έδινε πολύ συχνά συναυλίες στη Νομική Αθηνών) .
Ο Τζαβέλας είχε αμφισβητηθεί και από τους μεγάλους συνθέτες τις εποχής του (Θεοδωράκη κλπ) λόγω του ότι δεν είχε πολλές μουσικές γνώσεις και έγραφε συνήθως τα τραγούδια του σε μια παλιά ακουστική κιθάρα (με την οποία τραγουδούσε και όταν ήταν αντάρτης στο βουνό).
Πάντως, με τα τραγούδια του μεγάλωσαν 2 γενιές αμφισβητών και ακόμα ακούγονται και θα ακούγονται γιατί είναι άκρως επίκαιρα. Και ειδικότερα ο ''Κυρ- Παντελής'' που σχολιάζει τον μικροαστό άνθρωπο, το ''Μαημ-Μάημ΄ '' και το ''Ξυπνήστε''...
Ο Πάνος Τζαβέλας και η συνάντηση με τον Γιώργο Πήττα (κείμενο Γιώργος Πήττας)
Κάποτε υπήρχε ένα λεωφορείο που έφευγε από την Πλατεία Συντάγματος και κατέληγε στην Αμφιθέα και το Παλαιό Φάληρο.
Όταν ήμασταν μικροί, η διαδρομή φάνταζε σχεδόν εξωτική, ολάκερο ταξίδι σε άλλους τόπους μακρινούς.
Το λεωφορείο ήταν το «32» και οι μνήμες που κρατώ από δαύτο είναι ανάκατες και αντιφατικές.
Το λεωφορείο ήταν το «32» και οι μνήμες που κρατώ από δαύτο είναι ανάκατες και αντιφατικές.
Θυμάμαι έντονα το ζευγάρι των τυφλών, δύο ηλικιωμένοι άνδρες, ο ένας κρατούσε το τσίγκινο φλιτζάνι για τα κέρματα και ο άλλος έπαιζε το ακορντεόν.
Αυτός που έπαιζε φορούσε μαύρα γυαλιά αλλά ο άλλος με το φλιτζάνι είναι τα μάτια του ακάλυπτα για να δείχνει τους παραμορφωμένους από την αναπηρία βολβούς και να προκαλεί το έλεος αλλά και την σπουδή των επιβατών. Να δώσουν το κάτι τις στα γρήγορα για να φύγει το απωθητικό θέαμα.
Κάπως έτσι, δυστυχώς, αντιπάθησα δια βίου το ακορντεόν ...;
Το άλλο «είδος» που κυκλοφορούσε στο 32 ανάμεσα στους «κανονικούς» επιβάτες ήταν οι μπάτσοι με πολιτικά του τμήματος Ασφαλείας ΛΔ -κάπου στην Αμφιθέα ήταν αυτό, και μερικοί του τμήματος ΙΒ', που ήταν τότε στην πλατεία του Φλοίσβου σε ένα υπέροχο κτίριο με άσπρο μάρμαρο και ωραία σκαλίσματα πάνω από την πύλη. Υπήρχε και μία λαξευτή περιγραφή : Ερύμανθος.
Μάλιστα θυμάμαι πως με έτρωγε η περιέργεια να μάθω τι σήμαινε αυτή η λέξη και έτσι μία μέρα, πόσο να ήμουνα; 13; 14; Κάτι τέτοιο ...;
Πλησίασα λοιπόν τον αστυφύλακα που ήταν στο κουβούκλιο στην πύλη και τον ρώτησα με ένα μάλλον απελπιστικά ψεύτικο χαμόγελο θάρρους (δικτατορία τότε, μην ξεχνιόμαστε): Τι σημαίνει παρακαλώ Ερύμανθος; Που γράφει εδώ πάνω; (και έδειξα εκεί πάνω).
Με κοίταξε καλά και μούγκρισε μέσα από τα δόντια του ένα ξερό «φύγε απ'εδώ» και μετά από 2-3 δευτερόλεπτα «δεν ξέρω» και στύλωσε το βλέμμα του στο υπερπέραν.
Ερύμανθος, απόγονος του θρυλικού Λυκάωνα Βασιλιά της Αρκαδίας.
Αυτός που έπαιζε φορούσε μαύρα γυαλιά αλλά ο άλλος με το φλιτζάνι είναι τα μάτια του ακάλυπτα για να δείχνει τους παραμορφωμένους από την αναπηρία βολβούς και να προκαλεί το έλεος αλλά και την σπουδή των επιβατών. Να δώσουν το κάτι τις στα γρήγορα για να φύγει το απωθητικό θέαμα.
Κάπως έτσι, δυστυχώς, αντιπάθησα δια βίου το ακορντεόν ...;
Το άλλο «είδος» που κυκλοφορούσε στο 32 ανάμεσα στους «κανονικούς» επιβάτες ήταν οι μπάτσοι με πολιτικά του τμήματος Ασφαλείας ΛΔ -κάπου στην Αμφιθέα ήταν αυτό, και μερικοί του τμήματος ΙΒ', που ήταν τότε στην πλατεία του Φλοίσβου σε ένα υπέροχο κτίριο με άσπρο μάρμαρο και ωραία σκαλίσματα πάνω από την πύλη. Υπήρχε και μία λαξευτή περιγραφή : Ερύμανθος.
Μάλιστα θυμάμαι πως με έτρωγε η περιέργεια να μάθω τι σήμαινε αυτή η λέξη και έτσι μία μέρα, πόσο να ήμουνα; 13; 14; Κάτι τέτοιο ...;
Πλησίασα λοιπόν τον αστυφύλακα που ήταν στο κουβούκλιο στην πύλη και τον ρώτησα με ένα μάλλον απελπιστικά ψεύτικο χαμόγελο θάρρους (δικτατορία τότε, μην ξεχνιόμαστε): Τι σημαίνει παρακαλώ Ερύμανθος; Που γράφει εδώ πάνω; (και έδειξα εκεί πάνω).
Με κοίταξε καλά και μούγκρισε μέσα από τα δόντια του ένα ξερό «φύγε απ'εδώ» και μετά από 2-3 δευτερόλεπτα «δεν ξέρω» και στύλωσε το βλέμμα του στο υπερπέραν.
Ερύμανθος, απόγονος του θρυλικού Λυκάωνα Βασιλιά της Αρκαδίας.
Το έψαξα αρκετά χρόνια αργότερα.
Το θέρος του 1974 μας βρίσκει οικογενειακά στο Λονδίνο όπου πήγαμε να βρούμε τον αδελφό μου τον Χρήστο που ήδη ζούσε εκεί από το 1969 νεαρότατος μουσικός τότε και μάλιστα ήταν λίγο μετά που είχε πρωτοπαρουσιάσει στο Round House τον «Νοέμβρη» που είδαμε και ακούσαμε μόλις πέρσι στην εξελιγμένη του μορφή στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Όταν φύγαμε από την Ελλάδα η δικτατορία ζούσε και βασίλευε ακόμα.
Όταν επιστρέψαμε ένα μήνα περίπου μετά, όλα είχαν αλλάξει.
Είχε μεσολαβήσει σε αυτό το ελάχιστο διάστημα το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου, ο παραλίγο Κυπριακός εμφύλιος η εισβολή των Τούρκων και η πτώση της δικτατορίας στην Ελλάδα.
Θυμάμαι τις γκρεμισμένες τεράστιες πινακίδες με το πουλί της χούντας στην επιστροφή.
Όταν φεύγαμε, ένα μήνα νωρίτερα, έστεκαν φωτισμένες και καλογυαλισμένες.
Πρέπει λοιπόν που λέτε, να ήταν προς τα τέλη του Αυγούστου.
Το θέρος του 1974 μας βρίσκει οικογενειακά στο Λονδίνο όπου πήγαμε να βρούμε τον αδελφό μου τον Χρήστο που ήδη ζούσε εκεί από το 1969 νεαρότατος μουσικός τότε και μάλιστα ήταν λίγο μετά που είχε πρωτοπαρουσιάσει στο Round House τον «Νοέμβρη» που είδαμε και ακούσαμε μόλις πέρσι στην εξελιγμένη του μορφή στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Όταν φύγαμε από την Ελλάδα η δικτατορία ζούσε και βασίλευε ακόμα.
Όταν επιστρέψαμε ένα μήνα περίπου μετά, όλα είχαν αλλάξει.
Είχε μεσολαβήσει σε αυτό το ελάχιστο διάστημα το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου, ο παραλίγο Κυπριακός εμφύλιος η εισβολή των Τούρκων και η πτώση της δικτατορίας στην Ελλάδα.
Θυμάμαι τις γκρεμισμένες τεράστιες πινακίδες με το πουλί της χούντας στην επιστροφή.
Όταν φεύγαμε, ένα μήνα νωρίτερα, έστεκαν φωτισμένες και καλογυαλισμένες.
Πρέπει λοιπόν που λέτε, να ήταν προς τα τέλη του Αυγούστου.
Είχε ζέστη και ήμουν στη στάση του 32 στο Σύνταγμα.
Στο ένα μου χέρι, κρατούσα 1-2 τεύχη του περιοδικού Φιλμ που εξέδιδε τότε ο καλός κινηματογραφιστής Θανάσης Ρεντζής. Το περιοδικό, που έβγαινε κάθε δυο τρεις μήνες ήταν χοντρό σαν βιβλίο και στις σελίδες του άνοιγες τα μάτια σου σε θαυμαστούς κόσμους του τότε στρατευμένου κινηματογράφου τόσο της Ευρώπης όσο και της Νότιας Αμερικής. Και ταυτόχρονα σπουδαία κείμενα για την Αισθητική της εικόνας. Με μάγευε.
«Καλό περιοδικό, σπουδαία προσπάθεια. Σ' αρέσει;»
«Καλό περιοδικό, σπουδαία προσπάθεια. Σ' αρέσει;»
Ακούστηκε η φωνή, λίγο βραχνή αλλά πάντως με εξαιρετική καθαρότητα στην εκφορά του λόγου.
Γύρισα, και είδα έναν άνδρα που στηρίζονταν σε δύο πατερίτσες, φορούσε κάτι μεγάλα γυαλιά με μαύρο κοκάλινο σκελετό, είχε μακριά μαλλιά τελείως ατίθασα και, θυμάμαι ακόμα το πουκάμισο του ανοιχτού πράσινου χρώματος-σκέφτηκα πως δεν μου άρεσε το χρώμα. Στη μασχάλη του είχε σφιγμένα πολλά χαρτιά, πεντάγραμμα νότες και στιχάκια σκαλισμένα με μολύβι.
Πιάσαμε την κουβέντα. Δηλαδή, τι πιάσαμε την κουβέντα, μισή λέξη έλεγα, με διακόσιες απαντούσε.
Του άρεσε να μιλάει του άρεσε να «μεταδίδει» τα όσα ήξερε και, όλα τα έλεγε σαν να διηγιόνταν παραμύθια μόνο που, δεν έλεγε παραμύθια.
Ταξιδέψαμε μαζί όλη τη διαδρομή, γύρω στα 40 λεπτά τότε, κατέβηκε κάπου στην Αμφιθέα, αφού πρώτα φρόντισε να μου δώσει ένα χαρτί με σημειωμένη τη διεύθυνση της μπουάτ που θα έπαιζε από τα τέλη Οκτωβρίου και θα έπαιζε τα αγαπημένα του Αντάρτικα. Στην οδό Κυδαθηναίων.
«Αν ήξερα εγγλέζικα» -μου είπε-« θα έπαιζα και τραγούδια του Johnny Cash-τον ξέρεις;»
Δεν τον ήξερα τότε.
-Καλά, θα σου πω την άλλη φορά. Πάνο Τζαβέλα με λένε.
Πράγματι, μετά από μερικές βδομάδες, καθώς ήμουν πάλι στο 32 και ως συνήθως κάτι διάβαζα, ίσως κάποιο τεύχος του Φιλμ, τσουπ, νάτος, ανεβαίνει τα σκαλοπατάκια του λεωφορείου.
Είχε αναπτύξει μία εξαιρετική άνεση με τις πατερίτσες του, ήταν πια μία σχεδόν φυσική προέκταση του τραυματισμένου του κορμιού.
Νεαρός ακόμα ο Τζαβέλας, ζούσε στην πατρίδα του την Κοζάνη όταν ξέσπασε ο Β Πόλεμος και πρώτα μπαίνει στις τάξεις της ΕΠΟΝ και λίγο μετά στον ΕΛΑΣ με τον οποίο βγήκε στα βουνά, στο Αντάρτικο. Εκεί τραυματίστηκε άσχημα, με αποτέλεσμα να χάσει το δεξί του πόδι.
Η συνέχεια ξετυλίγεται με μία αρκετά μακρά περιοδεία στις φυλακές και τους τόπους εξορίας της Ελληνικής Επικράτειας, μέχρι που, βαριά άρρωστος με την ασθένεια του Burgen, καταλήγει στη Σοβιετική Ένωση για θεραπεία.
Εκεί όμως, όχι μόνο ακολουθεί τη θεραπεία αλλά πραγματοποιεί το όνειρό του.
Σπουδάζει μουσική και μάλιστα γνωρίζει και συνδέεται με τον μεγάλο Ντιμίτρι Σοστακόβιτς.
Το 1965 επιστρέφει στην πατρίδα προσπαθεί για λίγο να υπάρξει ως μουσικός αλλά μόλις η Ελλάδα μπαίνει στον γύψο της στρατιωτικής συμμορίας των συνταγματαρχών ξαναμπαίνει φυλακή. Τον αφήνουν ελεύθερο υποχρεωτικά το 1971 γιατί κινδύνευε να τους μείνει στα χέρια λόγω της υγείας του που ήταν σε κακή κατάσταση.
Τότε είναι, που ο Τζαβέλας άρχισε να παίζει στην Πλάκα, σε μικρές μπουάτ κάνοντας ένα απίστευτο κρυφτούλι με τις αρχές, ακροβατώντας διαρκώς στο πρόγραμμα που παρουσίαζε μεταξύ απαγορευμένων και μη τραγουδιών.
Σαν η χούντα πνίγηκε στο αίμα της Κύπρου και κατέρρευσε, ο Πάνος αποφάσισε να φτιάξει ένα οριστικό λημέρι, ένα ταμπούρι στο οποίο θα έμενε πιστός μέχρι τέλους για να τραγουδά τα τραγούδια του και να θυμίζει τον αγώνα στα βουνά.
Συναντηθήκαμε πολλές φορές.
Στο λεωφορείο τυχαία, στο καφενείου του Πετράκου στην Αγίου Αλεξάνδρου στο Φάληρο, στην Κυδαθηναίων στην Πλάκα.
Του άρεσε να είναι διαρκώς με νέους ανθρώπους.
Είχε πάθος να μιλάει να μεταλαμπαδεύει, να μεταβιβάζει όσο είναι δυνατό την εμπειρία του και είχε ένα τεράστιο χάρισμα: Δεν ήταν ποτέ, «διδακτικός». Δεν νουθετούσε.
Μετέφερε αβίαστα τις Αλήθειες του με τον ίδιο τρόπο που στη μπουάτ του ξεκινούσε να παίζει στις 8 και πολλές φορές έκανε και δύο και τρεις παραστάσεις τραγουδώντας ακατάπαυστα μέχρι τα ξημερώματα.
Αλλά, υπήρξαν κάποιες φορές -αλησμόνητες- που με παρέες του Φαλήρου και όχι μόνο βρεθήκαμε στην αμμουδιά του Μπάτη στην παραλία εξοπλισμένοι με τις κιθάρες.
Τότε, αφού με τον ίδιο πάντα ενθουσιασμό έλεγε τα Αντάρτικα-γιατί ο Τζαβέλας, δεν έκανε "παράσταση" ποτέ, δεν έκανε performance, μου είχε ζητήσει 2-3 φορές να πω τα "εγγλέζικα".
Με το «εγγλέζικα» εννοούσε τα τραγούδια του Bob Dylan που και αυτόν τον αγαπούσε πολύ.
Πρέπει να ήταν γύρω στο 79, εγώ γύρω στα 22, ο Τζαβέλλας 50 κάτι. (όσο εγώ τώρα...)
Έτσι, έπιανα την κιθάρα βόλευα κατευθείαν τα δάχτυλα μου στην πρώτη συγχορδία , ντο ματζόρε, για να πούμε το κλασικό Blow in the wind ...;the answer my friend is blowing in the wind ...;και επειδή δεν ήθελε να λέει τις λέξεις για να μην φανεί η προφορά -δεν ήξερε εγγλέζικα είπαμε- έκανε ωραία φωνητικά με φωνήεντα και ωραία βραχνά σχεδόν μπλουζίστικα «μμμ».
Από τον Τζαβέλα, έμαθα τότε και τον Woody Guthrie...
Μετά, χαθήκαμε τελείως. Τον είδα μια φορά, από μακριά αρκετά χρόνια αργότερα, έμοιαζε απείραχτος από τον χρόνο, με την ίδια δεξιοτεχνία στις πατερίτσες και ωστόσο σα να είχε ξεκινήσει η ύφανση ενός ίσκιου πάνω από την κεφαλή του, του ίσκιου των ερωτηματικών και της αμφιβολίας.
Εκείνου του ίσκιου ή της ομίχλης που αποκτούμε οι άνθρωποι όταν αρχίζουμε να νιώθουμε σαν πλάσματα μιας άλλης εποχής που έχει περάσει ανεπίστρεπτη.
Μπορεί να κάνω και λάθος αλλά αυτή ήταν η αίσθηση.
Ποτέ του στην πραγματικότητα δεν εντάχθηκε σε τίποτα πέρα από τις αξίες του. Φύση ατίθαση έμεινε έξω από τις στενές κομματικές γραμμές επιλέγοντας να υπηρετεί την Αριστερά έτσι όπως την εννόησε εκείνος σαν δύναμη απελευθέρωσης των ανθρώπων από όλα τα δεσμά και όχι μόνο τα «δεξιά» ήταν ωστόσο κοντά στον Συνασπισμό ενεργά.
Τον ευχαριστώ που υπήρξε, κάπου εκεί στα μέσα της δεκαετίας του 70 άφησε πάνω μου κάποια λιθαράκια κυρίως μέσα από το τι ήταν ο ίδιος σαν προσωπικότητα.
Απόλυτα Αληθινός και Ηθικός μακριά από τις ορδές των νεοελλήνων
.
Καταδικασμένος τρεις φορές σε θάνατο αναχώρησε όταν το βιβλίο της ζωής του έκλεισε γεμάτο με κεφάλαια που το κάθε ένα του είναι και ένα δείγμα ζωής , αγώνα και συνέπειας.
Με μεγάλη θλίψη είδα πως μέχρι τώρα ενώ τον αποχαιρέτησαν τόσο ο Συνασπισμός όσο και το ΠΑΣΟΚ, το ΚΚΕ -μέχρι στιγμής- σιωπά. Για άλλη μία φορά όταν ο νεκρός δεν είναι αυστηρά "δικός".
Ελπίζω απλά να μην έχει ακόμα δώσει κάποια ανακοίνωση και πως είναι ζήτημα χρόνου...
Στίχοι του Πάνου Τζαβέλα
Ο κυρ-Παντελής
Στίχοι: Πάνος Τζαβέλας
Μουσική: Πάνος Τζαβέλας
Πρώτη εκτέλεση: Πάνος Τζαβέλας
Έντιμε άνθρωπε κυρ-Παντελή
έχεις κατάστημα κάπου στη γη
πουλάς εμπόρευμα, βγάζεις λεφτά
πολλά λεφτά, πολλά λεφτά
Τις Κυριακές πρωί στην εκκλησιά
σταυροκοπιέσαι στην Παναγιά
Έντιμε άνθρωπε κυρ-Παντελή
έχεις και σύζυγο, κόρη, παιδί
μοντέρνα έπιπλα, έγχρωμη TV,
τρως τροφή πνευματική.
Μακριά από κόμματα μην βρεις μπελά,
"Πατρίς, θρησκεία και φαμελιά"
Έντιμε άνθρωπε κυρ-Παντελή
τι κι αν πεθαίνουνε πάνω στη γη
χιλιάδες άνθρωποι, χωρίς ψωμί,
μαύροι, λευκοί ή κίτρινοι.
Ο γιος σου μοναχά να 'ναι καλά
ν' αφήσεις τ' όνομα και τον παρά.
Έντιμε άνθρωπε κυρ-Παντελή
σκεύρωσες, σάπισες στο μαγαζί
τη νιότη ξόδεψες και την ορμή
για τη δραχμή, για το πετσί
δίπλα σου τ' όνειρο, η ζωή και το φως
μα εσύ στο κουφάρι σου κλεισμένος εντός.
Ξέρεις πως δώσανε κυρ-Παντελή
άλλοι τα νιάτα τους και τη ζωή
να γίνει τ' όνειρο φέτα ψωμί
να φας και ' συ κυρ-Παντελή;
Κι εσύ τι έδωσες κυρ-Παντελή;
πες μας τι έκανες σ' αυτή τη γη;
πες μας τι άφησες κληρονομιά
που να εμπνέει τη νέα γενιά
Έντιμε άνθρωπε κυρ-Παντελή
έντρομ, άβουλε συ φασουλή
βρώμισες τ' όνειρο και την ψυχή
άδειο πετσί χωρίς πνοή.
Έντιμοι άνθρωποι, νέα γενιά
θάψτε τους έντιμους μες στα σπαρτά
κι αυτούς που φτιάξανε τον Παντελή
σκουλήκι άχρηστο σ' αυτή τη γη.
Ένοχη συνείδηση
Στίχοι: Πάνος Τζαβέλας
Μουσική: Πάνος Τζαβέλας
Πρώτη εκτέλεση: Καίτη Γκρέυ
Το παράθυρο κλειστό, το κανάρι μας βουβό
της κιθάρας η χορδή σπασμένη.
Έφυγες, αλίμονο, μες στο καταχείμωνο,
ζήτησες αλλού να βρεις χαρά.
Όρκους, όνειρα, φιλιά τα 'παιξες σε μια ζαριά,
μου 'μπηξες μαχαίρι στην καρδιά.
Τα παιδιά στη γειτονιά μού ματώνουν την καρδιά
σα μου λεν πως σ' είδανε κλαμένη.
Ένοχη συνείδηση, ήσουνα ανήσυχη
κι έτρεμες σαν φύλλο στο χιονιά.
Έσερνες τα βήματα, σε βάραιναν τα κρίματα
κι έστριψες στου δρόμου τη γωνιά.
Θα γυρίσεις μια βραδιά, λυπημένη Παναγιά,
συντριμμένη θα ζητάς συμπόνια.
Το βουβό το δράμα σου, το μοιραίο σφάλμα σου
πάνω στα ερείπια θα κλαις.
Κοίτα να συμμορφωθείς πριν κι εσύ να προδοθείς
κι έρημη στο δρόμο να βρεθείς.
Θέλω αγάπη, θέλω χαρά
Στίχοι: Πάνος Τζαβέλας
Μουσική: Πάνος Τζαβέλας
Πρώτη εκτέλεση: Καίτη Γκρέυ
Γέμισε ο ουρανός αστέρια
κι είναι όμορφη βραδιά.
Το αγόρι μου γλεντάει,
μες στα μάτια με κοιτά.
Φωτιά με καίει κι έχω σεβντά,
παίξε, Τσιτσάνη μου, το μπαγλαμά.
Να τα πιω και να τα σπάσω
να ξεχαστώ,
να γελάσω και να κλάψω
να ονειρευτώ.
Τσιτσάνη μου!
Το αγόρι μου γελάει
κι έχω μια κρυφή χαρά.
Τι τα θέλω εγώ τα πλούτη
τι τα θέλω τα λεφτά;
Θέλω αγάπη, θέλω χαρά,
παίξε, Τσιτσάνη μου, το μπαγλαμά.
Να τα πιω και να τα σπάσω
να μην πονώ,
να γελάσω και να κλάψω
να ονειρευτώ.
Τσιτσάνη μου!
Της φωτιάς ο γιος
Στίχοι: Πάνος Τζαβέλας
Μουσική: Πάνος Τζαβέλας
Πρώτη εκτέλεση: Καίτη Γκρέυ
Εγώ είμαι της φωτιάς ο γιος,
παιδί της καταιγίδας.
Σκαρφάλωσα στους ουρανούς
να κλέψω απ' άγιους και θεούς
το φως της ηλιαχτίδας.
Πάμε μαζί, χλομό παιδί,
μη σε τρομάζουν οι καιροί.
Μη σε τρομάζουν οι καιροί,
πάμε μαζί, χλομό παιδί.
Μη σε τρομάζουν οι καιροί
αχ, αρμάτωσα γερό σκαρί.
Κι αν μ' έχουν κάψει κεραυνοί
κι ο πόνος μ' έχει οργώσει,
δε σκιάζομαι κανέν' οχθρό
κι ο χάρος να με βρει ορθό
σαν θά 'ρθει να με κόψει.
Το όνειρο στα δυο
Στίχοι: Πάνος Τζαβέλας
Μουσική: Πάνος Τζαβέλας
Πρώτη εκτέλεση: Γιώργος Νταλάρας
Νύχτα, γαλήνη, πικρή σιγή
έρημη πόλη και βουβή,
πάνω το ψέμα κι ο Θεός
κάτω το ρέμα κι ο γκρεμός.
Στη μέση σταυρωμένος
απ' όλους ξεχασμένος.
Βοριάς με δέρνει κι είμαι γυμνός
ο προδομένος ο Χριστός,
ξεράθηκαν τα χείλη μου
μ' αρνήθηκαν οι φίλοι μου.
Το όνειρο στα δυο
μαχαίρι στο λαιμό.
Να 'χα φτερά, να 'μουν φωτιά
να είχα ατσάλινη γροθιά,
του ανθρωπάκου τη ζεστασιά
της μάνας μου την ανθρωπιά.
Τον κόσμο θα τον γκρέμιζα
καινούργιο να τον έχτιζα.
Videos με τραγούδια του Πάνου Τζαβέλα
Download Τραγούδια του Πάνου Τζαβέλα
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Πολιτισμός ή βαρβαρότητα; Βαρβαρότητα!
Τετάρτη, 14 Ιανουαρίου 2009 6:21 μμ |
Eνα από τα ζητήματα που έθεσαν τα γεγονότα του Δεκέμβρη ήταν και η ανάγκη τοποθέτησης όλων απέναντί τους, είτε προς τη μία κατεύθυνση είτε προς την άλλη. Hταν τέτοια η δυναμική τους που αυτό αφορούσε όχι μόνο τα υποκείμενα αυτών των γεγονότων και τις δυνάμεις που παρεμβήκανε σε αυτά, αλλά τελικά ολόκληρη την κοινωνία. Μέχρι και εκείνο το κομμάτι της επονομαζόμενης διανόησης αλλά και των καλλιτεχνών που ως τα τώρα εάν δεν παρέμβαινε στα πράγματα με έναν αντιδραστικό τρόπο τηρούσε μία στάση αποχής και αδιαφορίας.
Μετά τις παρεμβάσεις νέων καλλιτεχνών σε θεατρικές παραστάσεις διακόπτοντας τη ροή της παράστασης, ανάλογα συμβάντα στο μέγαρο μουσικής, δρώμενα γύρω από το δέντρο του Συντάγματος με το στολισμό του με σκουπίδια, ακόμα και η ολιγόλεπτη κατάληψη της ΕΡΤ με τη διακοπή του προγράμματός της, διάφοροι διανοούμενοι και καλλιτέχνες βγήκαν είτε με καθαρά αντιδραστικό τρόπο να καταγγείλουν την «κατάλυση της δημοκρατίας» (βλέπε επιστολή Δοξιάδη, Θεοδωρόπουλου, Μάρκαρη) είτε να υπερασπίσουν τις συγκεκριμένες προσπάθειες.
Είναι τέτοιος ο αριθμός των παρεμβάσεων, κειμένων, απόψεων και δράσεων, των ζητημάτων που άνοιξαν στο συγκεκριμένο χώρο, ο οποίος είχε χρόνια να συζητήσει τέτοια θέματα, που αρκούν από μόνα τους ώστε να διαψεύσουν αυτούς που μίλησαν για επίθεση στην «ελευθερία της έκφρασης». Παρόλα αυτά, θα θέλαμε να απαντήσουμε σε αυτούς που το μόνο που κατάλαβαν ή έκαναν πως κατάλαβαν από όλα αυτά τα γεγονότα ήταν ο «ο κίνδυνος της δημοκρατίας», η «παρχή σκοταδιστικών εποχών όπου θα καίγονται τα βιβλία» από αυτούς που εισβάλλουν στα θέατρα και κρεμάνε πανό στην Ακρόπολη, την κωμικοτραγική «πολιτιστική επανάσταση» των απολίτιστων και άλλα τραγελαφικά που μόνο σαν εκδηλώσεις πανικού της καθεστωτικής διανόησης μπορούμε να τα εκλάβουμε.
Τόσο λοιπόν ενοχλήθηκαν οι παραπάνω κύριοι από τη διακοπή της παράστασης ώστε να τα βάλουν σχεδόν με όλους: Πρώτα απ' όλα με τους διαμαρτυρόμενους που προσέβαλαν τη θεατρική τέχνη, τους θεατράνθρωπους που τους ανέχτηκαν, το κοινό που χειροκροτούσε, το κράτος που απουσίαζε και δεν αστυνομεύει τα θέατρα, τους «ένοχους μεσήλικες» που τους προτρέπουν να «αφουγκραστούν τα μηνύματα ανομίας». Ή μήπως τους πείραξε περισσότερο το σύνθημα που γράφτηκε στο φουαγιέ «σκατά στους κουλτουριάρηδες»;
Ο,τι και να είναι πάντως, είναι τόσο έκδηλος ο μικροαστισμός τους, σαν να τους σπάσανε τη γυάλα στην οποία ζούσανε τόσο καιρό -και μαζί το αίσθημα ασφαλείας τους-, που αναζητούν εναγωνίως την επαναφορά στην ομαλότητα της προηγούμενης κατάστασης. Είναι τόσο μεγάλη η αγωνία τους και η βιασύνη τους για αυτό, που το γεγονός της δολοφονίας του Αλέξανδρου προσπερνιέται με χαρακτηριστική άνεση σαν «τραγικό γεγονός» ώστε να συνεχίσουν τη δυσφήμιση και συκοφάντηση των αγωνιζόμενων νεολαίων. Καθότι συγγραφείς και οι τρεις, τόσο φτωχό υπήρξε το λεξιλόγιό τους για το ζήτημα της δολοφονίας; Απλά τραγικό;
Με το ξεπερασμένο δασκαλίστικο ύφος τους και την ξύλινη γλώσσα του συστήματος προσπαθούν να αφορίσουν και να τσουβαλιάσουν τη νεολαία για τα γεγονότα. Είναι γενικότερα τέτοια η υποκρισία, που οι διακοπές στην τηλεόραση για διαφημίσεις στη μέση της ταινίας είναι το φυσιολογικό, ώστε η διακοπή-παρέμβαση για να ακουστεί μία διαφορετική άποψη αποτελεί κατάλυση της δημοκρατίας. Η θέαση πρωτοποριακών ντανταϊστικών έργων που εμπεριείχαν την πρόκληση προς το κοινό και το χλευασμό της τέχνης θεωρείται πλέον ανώτερη πνευματική λειτουργία αλλά όταν συμβαίνει στην πράξη έξω από τα πλαίσια της παράστασης ή του μουσείου θεωρείται φασιστικής εμπνεύσεως πράξη. Πραγματικά, αν ζούσε ακόμα ο Πίντερ, σίγουρα θα είχε να πει πολλά για αυτούς που τόσο «κόπτονται» για το θέατρο. Εάν αυτοί διεκδικούν τον πολιτισμό, τότε προτιμάμε να μείνουμε ...απολίτιστοι.
ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΤΟΥΣ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΟΥΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ 13-01 ΣΤΙΣ 7 μ.μ. ΣΤΗΝ ΠΛ. ΕΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΥ ΑΙΓΑΛΕΩ.
Δευτέρα, 12 Ιανουαρίου 2009 1:08 μμ |
Συμμετέχουν: Αλκίνοος Ιωαννίδης, Στάθης Δρογώσης, Active Memper, Διάφανα Κρίνα, Lost Bodies, Misuse, Χνάρια, Flaco, Κίτρινος Δάχτυλος, Mind Waltz, Chewing Gum, Des Files Des Ames, Cinekod , Raindogs
ΟΧΙ ΣΤΗ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΩΝ!
Η ρίψη εκατοντάδων τόνων βομβών σε μια πυκνοκατοικημένη περιοχή, όπως η Γάζα είναι έγκλημα πολέμου. Ένα έγκλημα που δεν χωράει ανθρώπινος νους. Στην πραγματικότητα αποτελεί υλοποίηση του πάγιου Ισραηλινού σχεδίου για την ουσιαστική εξουθένωση και εξόντωση του παλαιστινιακού
λαού και της αντίστασης του.
Η περικύκλωση και ο κατακερματισμός των παλαιστινιακών εδαφών από τους εποικισμούς, τα τείχη, η καταστροφή των υποδομών, η μετατροπή της Γάζας σε κλειστό στρατόπεδο συγκέντρωσης, η πείνα, η ανεργία, συνδέονται άμεσα με τις φονικές στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραηλινού κράτους.
Είναι τα επιμέρους κομμάτια, που συνδέουν το πάζλ της κυριαρχίας του Ισραήλ στην περιοχή σύμφωνα με τα σχέδια των Αμερικάνικης κυβέρνησης αλλά και των ελίτ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία -σε απόλυτη αντίθεση με τους λαούς της Ευρώπης, που αγωνίζονται για ειρήνη και δικαιοσύνη- στηρίζουν ενεργητικά το αποτρόπαιο έγκλημα για την «Νέα Μέση Ανατολή».
Σοβαρές είναι και οι ευθύνες της κυβέρνησης Καραμανλή, που συνδέεται με στρατιωτικές και οικονομικές συμφωνίες με το Ισραήλ και χρησιμοποιεί ακόμα και τα ασφυξιογόνα του, στην καταστολή των λαϊκών κινητοποιήσεων.
Σε αυτή την προσπάθεια των Ιμπεριαλιστών να απομονώσουν τον Παλαιστινιακό λαό και να τον συντρίψουν με την ολομέτωπη Ισραηλινή στρατιωτική επέμβαση πρέπει να ορθωθεί ένα παγκόσμιο τείχος αντίστασης και αλληλεγγύης. Καλούμε όλους τους φορείς και τα σωματεία της περιοχής να δείξουν ενωτικά και παλλαϊκά την αλληλεγγύη τους στους Παλαιστινίους.
-Να σταματήσουν τώρα οι Βομβαρδισμοί.-Να σταματήσει ο αποκλεισμός της Γάζας.
-Να επιστρέψουν όλοι οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες.-Να γκρεμιστεί το τείχος του αίσχους.
-Να ακυρωθούν τώρα όλες οι στρατιωτικές συμφωνίες Ελλάδας - Ισραήλ
Ανεξάρτητο, Ενιαίο, Ελεύθερο Παλαιστινιακό κράτος
ΚΑΛΟΥΝ:
ΑΙΓΑΛΕΩ: - ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Α΄ΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΙΓΑΛΕΩ -
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΑΙΓΑΛΕΩ - ΑΝ.Α.Σ.Α ΑΙΓΑΛΕΩ
ΑΓ.ΒΑΡΒΑΡΑ: ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ - ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΘΕΣΕΙΣ ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ- ΛΑΪΚΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ
ΧΑΪΔΑΡΙ: ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ ΟΙΚΟ.ΠΟΛΙ.Σ. - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΟΛΙΤΕΣ ΣΕ ΔΡΑΣΗ ΧΑΙΔΑΡΙΟΥ - Ε.Ε.Κ XΑΪΔΑΡΙΟΥ
ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΣΤΕΚΙ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ - ΑΝΟΙΧΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ
" ΠΑΜΕ ΑΛΛΙΩΣ"
Για τη Μαρία που έφυγε...
Παρασκευή, 9 Ιανουαρίου 2009 11:45 μμ |
Η Μαρία Δημητριάδη, η Μαίρη για όσους τη γνωρίζαμε, έφυγε πριν από λίγες ώρες μόλις από τώρα που γράφονται τούτες οι γραμμές. Έφυγε για να συναντήσει άλλες μεγάλες ερμηνεύτριες που συγκίνησαν και εξακολουθούν να συγκινούν με την τέχνη τους, τέχνη που άφησαν παρακαταθήκη σ' εμάς τους νεώτερους. Τη Μαρία Δημητριάδη θα την έβαζα δίπλα στη Φλέρυ Νταντωνάκη, μια και είχαν πολλά κοινά στην ερμηνεία τους και διέγραψαν μια σχετικά σύντομη, φωτεινή όμως τροχιά στη μουσική. Η φωνή της μας έκανε να δακρύσουμε στα χρόνια της δικτατορίας, όταν ακούγαμε παράνομα, έφηβοι ακόμη, «Το τραίνο φεύγει στις οκτώ» του Θεοδωράκη και του Ελευθερίου ή το «Παιδιά σηκωθείτε». Ήταν η φωνή της που αμέσως μετά τη μεταπολίτευση μας συνεπήρε με τα «Πολιτικά τραγούδια» του Θάνου Μικρούτσικου σε στίχους του Ναζίμ Χικμέτ και του Βολφ Μπίρμαν ...;
«Αν η μισή μου καρδιά βρίσκεται, γιατρέ, εδώ πέρα, η άλλη μισή στην Κίνα βρίσκεται»... Ή το λυρικό: «Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει, τα πιο όμορφα παιδιά δεν έχουν μεγαλώσει ακόμα»...
Μεγάλωσε στον Ταύρο, είχε πατέρα Μικρασιάτη και μητέρα Κορίνθια. Από μικρή με την αδελφή της, την Αγλαΐα (Αφροδίτη Μάνου), τραγουδούσαν ντουέτο, παιδιά-θαύματα. Κάποια μέρα η Μαίρη, μαθήτρια με μπλε ποδιά, έκανε κοπάνα από το σχολείο για να ηχογραφήσει στο στούντιο την Άνναμπελ (Ένα πρωινό) του Στ. Ξαρχάκου και του Γ. Παπαστεφάνου, κρυφά από τους γονείς της (γι' αυτό στον δίσκο αναφέρεται το μικρό της όνομα, Μαρία). Ακούγοντας και σήμερα το τραγούδι με την έφηβη φωνή της νιώθεις το ιδιαίτερο της χροιάς της, το ιδιαίτερο της ερμηνείας της. Ήταν η αρχή. Ευτυχώς για το ελληνικό τραγούδι, οι γονείς της πείστηκαν για το ταλέντο της και λίγο μετά ερμηνεύει δύο σπουδαία έργα σε μουσική Γιάννη Μαρκόπουλου, τον «Ήλιο τον πρώτο» (Ελύτης) και το «Χρονικό» (Κ. Χ. Μύρης [Γεωργουσόπουλος]) παρέα με τον Νίκο Ξυλούρη. Είχα την τύχη να δουλέψω μαζί της, στα πρώτα μουσικά μου βήματα. Παρακολουθούσα τον τρόπο της ερμηνείας της: με εκπληκτική τεχνική τοποθετούσε τους στίχους πάνω στην μελωδία. Ήταν καταπληκτική, ένιωθες τα χρώματα της φωνής της, το πάθος της. Από το 1970, στα 20 χρόνια της, βρίσκεται στο εξωτερικό με την ορχήστρα του Θεοδωράκη
και ηχογραφεί στο Λονδίνο τα «Τραγούδια του αγώνα», «Τα λαϊκά» (Ελευθερίου) και τον «Ήλιο και χρόνο». Δύο χρόνια αργότερα επιστρέφει στην Ελλάδα και μαζί με τον Αντώνη Καλογιάννη και τον Μικρούτσικο στήνουν στην Πλάκα την μπουάτ Δον Κιχώτες, που γίνεται αμέσως στέκι των νέων που πάλευαν ενάντια στη δικτατορία. Εκεί τραγουδούν Θεοδωράκη μέχρι που επεμβαίνει η Ασφάλεια και τους σταματά. Τη θυμάμαι την πρώτη νύχτα της κατάληψης στην κεντρική μεγάλη αίθουσα του Πολυτεχνείου, το 1973, να τραγουδάει για όλους του εγκλείστους, στον μοναδικό, εκείνη τη στιγμή, ελεύθερο χώρο στην Ελλάδα. Η φωνή της μας ξεσήκωνε, νιώθαμε πως ο αγώνας μας δεν θα χαθεί.
Η Μαρία Δημητριάδη ήταν δραματική ερμηνεύτρια. Η δραματική φωνή περιέχει τόσο το λυρικό όσο και το επικό στοιχείο. Σε συγκινούσε με ένα νανούρισμα, σε ξεσήκωνε με ένα επικό τραγούδι. Διέθετε μοναδικό μουσικό ένστικτο. Αν ακούσετε το «Χρέος» από την «Καντάτα για τη Μακρόνησο» του Ρίτσου, σε μελοποίηση Μικρούτσικου, θα αισθανθείτε τους στίχους έτσι όπως γεννήθηκαν, λες και δεν αποτυπώθηκαν ποτέ στο χαρτί αλλά δραπέτευσαν κατευθείαν από την ψυχή του ποιητή. Τη θυμάμαι στη Θεσσαλονίκη, στη σκηνή του ΚΘΒΕ, να παίζει και να τραγουδά, στο «Φουέντε Οβεχούνα», το θεατρικό έργο του Λόπε ντε Βέγκα, το «Τραγούδι του ξεσηκωμού»: «Μεγάλο ποτάμι φουσκωμένο η οργή του λαού»... Και λίγα χρόνια αργότερα, με σπάνιο λυρισμό, τα τραγούδια «Για την Ελένη» του Χατζιδάκι και του Μιχ. Μπουρμπούλη.
Η Μαρία Δημητριάδη άφησε ανεξίτηλα τα ίχνη της στην ελληνική μουσική. Από τα τέλη της δεκαετίας του '60 μέχρι περίπου το 1985, έδωσε μοναδικές ερμηνείες. Κάπου εκεί, για λόγους προσωπικούς, σταμάτησε, και με μια δυο φωτεινές εξαιρέσεις (τα άλμπουμ «Μαγικό κλειδί» και «Δον Κιχώτες») η φωνή της δεν ακούστηκε σε κάτι ιδιαίτερο. Τα τελευταία χρόνια πάλεψε με μία σπάνια πνευμονική νόσο και σήμερα τα ξημερώματα έφυγε. Όμως, όπως συμβαίνει με όλους τους μεγάλους καλλιτέχνες, είναι εδώ παρούσα και μας καλεί με τη φωνή της να ξεσηκωθούμε απέναντι στην αδικία, στην καταπίεση. Είναι εδώ με τη φωνή της για να μας κάνει να ερωτευτούμε, να δούμε τη ζωή με αισιοδοξία, για ένα μέλλον που εμείς θα πλάσουμε.
Κώστας Θωμαΐδης, Αθήνα 7 Ιανουαρίου 2009. (Κείμενο που δημοσιεύεται στην Προλεταριακή Σημαία που θα κυκλοφορήσει αύριο Σάββατο 10/01/09)
[Αξίζει να ακούσετε τη Μαρία Δημητριάδη στους δίσκους:
«Hλιος ο πρώτος» (Μαρκόπουλος / Ελύτης), 1969.
«Χρονικό» (Μαρκόπουλος / Μύρης), 1970.
«Τα τραγούδια του αγώνα» (Θεοδωράκης), 1971.
«Τα λαϊκά» (Θεοδωράκης / Ελευθερίου), 1971.
«Πολιτικά τραγούδια» (Μικρούτσικος / Μπίρμαν / Χικμέτ), 1975.
«Καντάτα για τη Μακρόνησο» (Μικρούτσικος /Ρίτσος / Μαγιακόφσκι), 1976.
«Τροπάρια για φονιάδες» (Μικρούτσικος / Ελευθερίου), 1980.
«Δελτίο καιρού» (Χατζιδάκις / Θεοδωράκης / Ξαρχάκος / Μαρκόπουλος / Μικρούτσικος), 1980.
«Για την Ελένη» (Χατζιδάκις / Μπουρμπούλης), 1985.]
ΜΑΡΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ
Πέμπτη, 8 Ιανουαρίου 2009 10:21 πμ |
Μια σπουδαία, ασυμβίβαστη φωνή σίγησε χτες τα ξημερώματα. Η Μαρία Δημητριάδη «έφυγε» πρόωρα από τη ζωή, σε ηλικία 58 χρόνων, στην εντατική του «Ευαγγελισμού», όπου νοσηλευόταν χτυπημένη από σπάνια πνευμονική νόσο. Οπως η ίδια είχε ζητήσει από την οικογένειά της, η σoρός της θ' αποτεφρωθεί και η στάχτη της θα σκορπιστεί στη θάλασσα...
Τραγουδίστρια με μεγάλο ερμηνευτικό εύρος, με την υπέροχη φωνή της, σφράγισε τραγούδια μεγάλων Ελλήνων δημιουργών, που έγιναν σύμβολα αντίστασης ενάντια στην εκμετάλλευση και το σκοτάδι της καταπίεσης. Τόσο μέσα από την καλλιτεχνική της προσφορά, όσο και μέσα από την αταλάντευτη στάση της στο πλάι του λαϊκού κινήματος, συνέδεσε τη φωνή της με τους λαϊκούς και εργατικούς αγώνες, με αντιιμπεριαλιστικές κινητοποιήσεις, με το όραμα για μια δίκαιη κοινωνία. Ανθρωπος ασυμβίβαστος, αντιστάθηκε με τόλμη και παρρησία στην ευκολία και στα κυκλώματα που λυμαίνονται το χώρο της τέχνης, με αποτέλεσμα να βρεθεί αντιμέτωπη με τις αντιξοότητες που δημιουργεί το σύστημα στους καλλιτέχνες που δεν υποτάσσονται στις επιδιώξεις του. Η ίδια, πάντως, δε σταμάτησε να παλεύει κόντρα στην κυρίαρχη αισθητική, επιμένοντας να τραγουδά για όσους αγωνίζονται, αντιστέκονται, οραματίζονται.
Η Μαρία Δημητριάδη γεννήθηκε στην Αθήνα και ξεκίνησε να τραγουδά από παιδί. Στα 16 της κιόλας χρόνια κάνει τον πρώτο της δίσκο - τα «Κορίτσια στον ήλιο». Μετά ήρθαν ο «Ηλιος ο Πρώτος» και το «Χρονικό» του Γ. Μαρκόπουλου. Στο ενδιάμεσο γνωρίζει τον Μίκη Θεοδωράκη, τον οποίο είχαν σε κατ' οίκον περιορισμό και κάνει μαζί της συνέχεια πρόβες... Ακολουθεί ο δίσκος - συνεργασία της με τον Σταύρο Ξαρχάκο «Ενα πρωινό η Παναγιά μου»... Και μετά συναυλίες με τον Θεοδωράκη σε όλο τον κόσμο, για δύο χρόνια... Στη συνέχεια, οι δίσκοι της με τους Γιάννη Γλέζο, Νίκο Μαμαγκάκη. Ηδη, είχε γνωρίσει τον Θάνο Μικρούτσικο και μετά τη μεταπολίτευση δίνει φωνή στα πρώτα του τραγούδια, τα «Πολιτικά». Με αυτόν το δίσκο ξεκινά η συνεργασία τους, που συνεχίστηκε με τις δισκογραφικές δουλειές «Καντάτα για τη Μακρόνησο», «Φουέντε Οβεχούνα», «Τροπάρια για φονιάδες», «Τα τραγούδια της λευτεριάς» και παράλληλα συναυλίες, που δεν ήταν μόνο καλλιτεχνικά γεγονότα, αλλά και μέσο κοινωνικοπολιτικής πάλης. Οπως, καταχείμωνα σε καλοκαιρινό σινεμά, στη Λάρυμνα, με τραγούδια συμπαράστασης στους εργάτες. Οπως οι κυριακάτικες συναυλίες στην Αθήνα για απεργούς, παρόλο το ξενύχτι της προηγούμενης νύχτας στις μπουάτ. Οπως η συνεχής παρουσία της τα τελευταία χρόνια σε αντιιμπεριαλιστικές και εργατικές συναυλίες. Πάντα η Μαρία Δημητριάδη μέσα στα γεγονότα...
Συνέχισε με το «Δελτίο καιρού», με τραγούδια πολλών συνθετών σε πρώτη εκτέλεση, με τα «Λιανοτράγουδα» του Μίκη, με τον πρώτο δίσκο του Γιώργου Σταυριανού, με την «Ελένη» του Χατζιδάκι, με το «Εμπάργκο» του Μικρούτσικου, με άλλους τραγουδιστές κ.ά. Για ν' ακολουθήσουν και πάλι δυο πολύ μεγάλες περιοδείες με τον Μίκη. Μετά την αποχή της για κάποια χρόνια, έρχονται δύο χρόνια δουλειάς στο Βελιγράδι, την περίοδο του εμπάργκο. Κάνει συναυλίες κι ένα δίσκο, που με τη βοήθεια του υπουργείου Πολιτισμού της πρώην Γιουγκοσλαβίας τα έσοδά του πηγαίνουν στους πρόσφυγες.Με τη μεγάλη, συγκλονιστική φωνή της, συνέχισε να τραγουδά για τους ανθρώπους που εξακολουθούν να έχουν οράματα. Σ' αυτούς αφιέρωσε και τον δίσκο της «Δον Κιχώτες», των Π. Καρασούλου - Θ. Οικονόμου, το 2002. Σ' αυτούς που παραμένουν ιδεολόγοι κρατώντας σταθερές τις αρχές τους και συνεχίζουν σε δίσεκτους καιρούς να πολεμάνε έστω για ένα ψίχουλο κοινωνικής δικαιοσύνης...
Στις τελευταίες δημοτικές εκλογές συμμετείχε στο ψηφοδέλτιο της «Συμπαράταξης για την Αθήνα», με επικεφαλής τον Σπύρο Χαλβατζή.